میگرن یکی از شایعترین انواع سردرد است که میتواند فعالیتهای روزمره، تمرکز، خواب و کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. برخلاف تصور رایج، میگرن تنها یک سردرد ساده نیست؛ بلکه یک اختلال عصبی است که معمولاً به صورت حملههای تکرارشونده بروز میکند و ممکن است با تهوع، استفراغ و حساسیت به نور و صدا همراه باشد.
شدت و علائم میگرن در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است از چند ساعت تا چند روز ادامه داشته باشد. خوشبختانه با تشخیص صحیح، شناسایی عوامل محرک و انتخاب روش درمانی مناسب میتوان تعداد و شدت حملات میگرنی را کاهش داد.
علت ایجاد میگرن چیست؟
علت دقیق ایجاد میگرن هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما عوامل عصبی و تغییرات مربوط به مسیرهای درد در مغز و اطراف عروق سر در ایجاد آن نقش دارند.
همچنین عوامل ژنتیکی میتوانند احتمال ابتلا به میگرن را افزایش دهند. به همین دلیل ممکن است در یک خانواده چند نفر سابقه میگرن داشته باشند.
از طرف دیگر، بعضی شرایط و محرکها میتوانند باعث شروع حمله میگرنی شوند. این عوامل در افراد مختلف متفاوت هستند و شناسایی آنها میتواند بخش مهمی از مدیریت میگرن باشد.
برخی از محرکهای شناختهشده عبارتاند از:
- کمخوابی یا تغییر الگوی خواب
- استرس و فشارهای روحی
- گرسنگی یا حذف وعدههای غذایی
- کمآبی بدن
- تغییرات هورمونی
- مصرف برخی مواد غذایی
- مصرف الکل
- نور شدید یا چشمکزن
- صداهای بلند
- برخی بوهای شدید
- تغییرات آبوهوا در بعضی افراد
درمان میگرن چگونه است؟
درمان میگرن معمولاً با دو هدف انجام میشود:
- کنترل حمله میگرنی هنگام شروع
- پیشگیری از بروز حملات یا کاهش تعداد و شدت آنها
انتخاب روش درمان به عواملی مانند تعداد حملات، شدت علائم، بیماریهای زمینهای، داروهای مصرفی و شرایط هر فرد بستگی دارد.
۱. درمان حمله میگرنی و داروهای پیشگیری از میگرن
برای درمان حمله حاد، پزشک ممکن است از داروهای مسکن یا داروهای اختصاصی میگرن استفاده کند که نوع دارو و دوز مصرفی باید توسط پزشک تعیین شود؛ بهخصوص اگر فرد بیماری زمینهای داشته باشد یا داروهای دیگری مصرف کند.
۲. بوتاکس برای میگرن
تزریق سم بوتولینوم نوع A یا بوتاکس یکی دیگر از گزینههای درمانی برای برخی افراد مبتلا به میگرن مزمن است.
بوتاکس درمانی برای همه افراد مبتلا به میگرن نیست و باید بر اساس تشخیص پزشک انجام شود.
3.تغییر سبک زندگی
تغییر سبک زندگی میتواند نقش مهمی در کنترل میگرن داشته باشد.
برخی اقدامات مفید عبارتاند از:
- خواب منظم
کمخوابی و تغییرات شدید در ساعت خواب میتواند در برخی افراد محرک میگرن باشد. داشتن برنامه خواب منظم میتواند به کنترل حملات کمک کند.
- نوشیدن آب کافی
کمآبی بدن یکی از عواملی است که میتواند در برخی افراد باعث شروع سردرد شود. مصرف منظم مایعات بهخصوص در طول روز اهمیت دارد.
- وعدههای غذایی منظم
گرسنگی طولانیمدت یا حذف وعدههای غذایی میتواند در بعضی افراد محرک حمله میگرنی باشد.
- کنترل استرس
استرس یکی از محرکهای شایع گزارششده در افراد مبتلا به میگرن است. تکنیکهای آرامسازی، فعالیت بدنی مناسب و مدیریت استرس میتوانند بخشی از برنامه کنترل میگرن باشند.
- ثبت حملات میگرنی
داشتن یک دفترچه یا تقویم سردرد میتواند به شناسایی محرکهای شخصی کمک کند. در این تقویم میتوان زمان شروع سردرد، مدت آن، شدت درد، مواد غذایی، میزان خواب، استرس و داروهای مصرفشده را ثبت کرد. سازمان جهانی بهداشت نیز استفاده از تقویم سردرد برای شناسایی عوامل محرک را توصیه میکند.
آیا میگرن درمان قطعی دارد؟
در حال حاضر درمانی که بتواند میگرن را در تمام افراد به طور قطعی و همیشگی از بین ببرد وجود ندارد؛ اما روشهای درمانی مختلف میتوانند تعداد حملات، شدت درد و تأثیر میگرن بر زندگی روزمره را کاهش دهند.
چه ترکیباتی برای میگرن مفید هستند؟
برخی ترکیبات و مکملهای غذایی میتوانند در کنار درمان اصلی، به کاهش دفعات و شدت حملات میگرن کمک کنند. البته میزان اثربخشی این ترکیبات در افراد مختلف متفاوت است و مصرف آنها بهتر است با نظر پزشک یا داروساز انجام شود.
- منیزیم
منیزیم برای میگرن یکی از شناختهشدهترین ترکیبات مورد استفاده در پیشگیری از حملات است. منیزیم در عملکرد طبیعی سیستم عصبی و تنظیم فعالیت سلولهای عصبی نقش دارد و برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف آن میتواند در بعضی افراد به کاهش دفعات و شدت سردردهای میگرنی کمک کند.
- ریبوفلاوین (ویتامین B2)
ویتامین B2 یا ریبوفلاوین از دیگر ترکیباتی است که برای پیشگیری از میگرن مورد توجه قرار گرفته است. این ویتامین در تولید انرژی سلولی نقش دارد و ممکن است مصرف منظم آن در برخی افراد تعداد حملات میگرنی را کاهش دهد.
- کوآنزیم Q10
CoQ10 یا کوآنزیم Q10 یک ترکیب طبیعی در بدن است که در تولید انرژی سلولی نقش دارد. برخی شواهد نشان میدهند که مکمل کوآنزیم Q10 ممکن است برای کاهش دفعات حملات میگرنی در بعضی افراد مفید باشد.
- ویتامین D
کمبود ویتامین D در برخی افراد مبتلا به میگرن دیده شده است و به همین دلیل، وضعیت ویتامین D میتواند در ارزیابیهای تغذیهای این افراد مورد توجه قرار گیرد. در صورت وجود کمبود، اصلاح آن میتواند بخشی از مراقبتهای فرد باشد.
