با توجه به این که ۴۰ % ناباروری های موجود در زوج ها مربوط به آقایان می باشد، بدیهی است که ناباروری در مردان و زنان می تواند بطور طبیعی متاثر از زندگی سالم شامل رژیم غذایی مناسب و تمرینات بدنی اختصاصی باشد. نتایج بدست آمده از تحقیقات مختلف نشان داده است که مصرف برخی ویتامین ها و املاح معدنی می تواند در روند بهبودی اختلالات مرتبط با ناباروری مردان تاثیر بسزایی داشته باشد. چهار ترکیب مهم در این دسته سلنیوم ، روی ، ویتامین C و ویتامین E می باشند.
سلنیوم : 
سلنیوم از مهمترین مواد معدنی نادر در بدن بوده که دارای خاصیت آنتی اکسیدانی بالایی می باشد. سلنیوم برای انجام عملکرد صحیح غده تیروئید ،کارایی بالای سیستم ایمنی ، حفظ سلامت پستان در زنان و نیز باروری مناسب در مردان ضروری می باشد. نتیجه بررسی های دانشمندان نشان می دهد که کمبود سلنیوم در بدن کاهش قدرت باروری در مردان را بدنبال خواهد داشت. سلنیوم در تولید هورمون تستوسترون شرکت کرده و با کاهش میزان سلنیوم در بدن ، تحرک اسپرم ها به میزان قابل توجهی کاهش می یابد که نتیجه آن ضعف و تغییر شکل قسمت انتهایی اسپرم ها می باشد.
در مورد خاصیت آنتی اکسیدانی سلنیوم نیز مطالعات فراوانی صورت گرفته است. شواهدی در دست است که نشان می دهد آسیب اکسیداتیو وارده به سلول ها و غشای آنها می تواند یکی از عوامل ایجاد کننده بسیاری از اختلالات از جمله ناباروری در مردان باشد. سلنیوم در خاک ، آب و برخی از غذاها مانند زرده تخم مرغ ، شیر ، قارچ و غلات یافت می شود.
همچنین سلنیوم برای عملکرد طبیعی بیش از ۳۰ نوع آنزیم ( سلنو پروتئین ها ) در بدن مورد نیاز بوده و گزارشهای متعدد دانشمندان حاکی از تاثیر مثبت سلنیوم در سلامت انسان و کاهش علایم و بهبود بیماری ها و اختلالاتی مانند ناباروری ، عفونت های ویروسی ، سرطان ، بیماری های قلبی –  عروقی و بیماری های خودایمنی می باشند. عمده نقش سلنیوم در بدن بواسطه حضور آن در ساختار سلنو پروتئین ها است. از سلنو پروتئین های مهم می توان به گلوتاتیون پراکسیداز ، تیو ردوکسین ردوکتاز و سلنوپروتئین موجود در کپسول اسپرم اشاره کرد. سلنوپروتئین ها اعمال زیستی متعددی همچون واکنش های اکسیداسیون- احیا ، دفاع آنتی اکسیدانی ، متابولیسم هورمون های تیروئیدی و واکنش های ایمنی را انجام می دهند.
کاهش تحرک اسپرم ها از علل اصلی ناباروری در مردان به شمار می آید. تحرک اسپرم به مقاومت و پایداری سلول های اسپرمی که به سمت تخمک جهت انجام لقاح حرکت می کنند ، بستگی دارد. خوشبختانه تقویت تحرک اسپرم ها از طریق منابع غذایی و مکمل های غذایی مناسب امکانپذیر بوده و ترکیباتی چون سلنیوم، روی و ویتامین های E و C در این زمینه بسیار تاثیرگذار هستند.سلنیوم در از بین بردن رادیکال های آزاد موثر بوده  و بیضه ها برای تشکیل سلنوپروتئین های ضروری در تشکیل اسپرم آن را مورد استفاده قرار می دهند. اسپرم مناسب اسپرمی است که دارای قدرت تحرک کافی بوده و شکل ظاهری آن نیز مناسب باشد.
روی : 
روی در حفظ سلامت جنسی مردان نقش مهمی ایفا می کند و این در حالیست که در بیش از ۷۰% مردان ، میزان روی دریافتی از طریق منابع غذایی روزانه جهت تامین نیازهای بدنی به این ماده مهم کفایت نمی کند. این عنصر معدنی در تمامی مراحل باروری در آقایان از جمله متابولیسم هورمونی و تعادل مقداری آن ، عملکرد غده پروستات و تشکیل و تحرک اسپرم تاثیر دارد. بیشترین مقدار روی در غده پروستات وجود داشته و این ماده معدنی از غده پروستات در مقابل سرطان محافظت می کند. علایم کمبود روی در بدن می تواند به اشکال مختلف نمایان شود که کاهش مقدار هورمون تستوسترون و کاهش تعداد اسپرم ها می تواند از این جمله باشد.
ویتامین های C و  E : 
نتیجه تحقیقات صورت گرفته نشان می دهد که مصرف آنتی اکسیدانها می تواند سلولهای بدن و غشا و هسته آنها را در برابر خطر ناشی از رادیکال های آزاد با سطح انرژی بالا محافظت نماید. ویتامین های C و E  آنتی اکسیدان های قدرتمندی در بدن به شمار می آیند. بررسی اسپرم در مردانی که دچار اختلال در باروری هستند ، نشان می دهد که میزان رادیکال های آزاد در آنها بیشتر از حد طبیعی است. البته باید توجه داشت که رادیکال های آزاد به میزان کم جهت تولید اسپرم مورد نیاز هستند ولی در عین حال افزایش مقدار آنها منجر به تخریب اسپرم خواهد گردید. بنابراین مصرف ویتامین های آنتی اکسیدانی می تواند در تولید اسپرم های سالم و پیشگیری از آسیب به آنها موثر باشد.
 

 

فرستادن دیدگاه


تمامی حقوق این سایت برای شرکت حکیمان طب محفوظ می باشد | طراحی و میزبانی توسط پارس پژوهان