کو آنزیم کیوتن ( Q10 ) ترکیبی شبه ویتامینی و محلول در چربی می باشدکه برای اولین بار در سال ۱۹۵۷ جداسازی گردید. این کوآنزیم در میتو کندری سلولها در اندام های مختلف یافت شده و شکل احیا آن با نام اوبی کینول ( Ubiquinol ) در گردش خون دیده می شود. خانواده ترکیبات اوبی کینون که کوآنزیم Q10 نیز در این دسته قرار می گیرند ، ترکیبات ضروری زنجیره انتقال الکترون در داخل میتوکندری به شمار رفته و در انتقال الکترون ها به منظور تولید انرژی در بدن نقش بسیار مهمی دارند. همچنین خواص احیا کنندگی کوآنزیم Q10  آن را قادر می سازد تا بعنوان یک آنتی اکسیدان محلول در چربی بسیار شبیه آلفا توکو فرول عمل نماید. کوآنزیم Q10 بطور طبیعی در بدن ساخته شده ولی با افزایش سن و نیز با بروز برخی بیماری های مزمن مانند دیس تروفی عضلانی ، پارکینسون ، آلزایمر و وانواع سرطان ها از میزان سنتز آن در بدن کاسته می شود. کوآنزیم کیوتن در مرکز تولید انرژی در سلول ( میتوکندری ) یافت شده و در تولید مولکول  ATP که مهم ترین منبع انرژی برای سلول ها است، شرکت می کند. به نظر می رسد کوآنزیم Q10  در تقویت عملکرد میتوکندری و محافظت از آن در برابر استرس های اکسیداتیو نقش داشته باشد. میتو کندری وظیفه اصلی تولید انرژی را در بدن به عهده دارد که در سلولهای قلبی و مغزی که نیاز بیشتری به انرژی دارند ، اهمیت دو چندان پیدا می کند.
در بیماری هایی که در اثر افزایش سن بروز می کنند مانند آلزایمر ، پارکینسون ، بیماری های قلبی و سایر بیماری ها ، تخریب و مرگ میتوکندری ها بسیار بیشتر از حد طبیعی می باشد. از طرف  دیگر رادیکالهای آزاد تولید شده طی فرایند متابولیک و نیز عوامل دیگر مانند دود سیگار ، آلودگی هوا و … در بروز این بیماری ها و تسریع فرایند پیری موثر شناخته شده اند. آنتی اکسیدان هایی مانند کوآنزیم Q10    با ازبین بردن رادیکالهای آزاد قادر به کاهش و یا پیشگیری از آسیب ناشی از آنها می باشند. عواملی چون استرس اکسیداتیو و اختلال در متابولیسم انرژی در بیماری زایی بیماری هایی مانند پارکینسون ، میگرن و آلزایمر موثر می باشند. از طرف دیگر با افزایش سن از میزان کو آنزیم Q10 موجود در مغز و سایر بافت ها کاسته می شود. لذا بدیهی است که کوآنزیم Q10  در پیشگیری و یا حتی کمک به درمان بیماری های تخریب کننده عصبی وابسته به سن ( نورودژنراتیو ) نقش داشته باشند. وبه همین خاطر است که کوآنزیم Q10  بعنوان مکمل غذایی جهت پیشگیری و یا کمک به درمان بیماری های مذکور بطور گسترده مورد استفاده قرار می گیرد.
میگرن :
میگرن نوعی سردرد پیچیده می باشد که حدود ۱۰ % از افراد جامعه آن را تجربه می کنند . شیوع این نوع سردرد در خانم ها بیشتر از آقایان است. سردرد ضرباند ار شدید که اغلب در یک طرف سر احساس شده و در برخی موارد همراه با تهوع و کاهش اشتها می باشد. افراد مبتلا ممکن است نسبت به بو ، نور و صدا حساس باشند و در برخی نیز ممکن است قبل از شروع حملات ، نقاط سیاه ، خطوط زیگزاگ  ، جرقه های نورانی و یا حساسیت به نور تجربه گردد. این نوع سردرد ممکن است به دفعات  ( چند مرتبه در هفته ) و یا بندرت  ( یک یا دو بار در سال ) رخ دهد.
درمان میگرن به دو صورت است : ۱٫ داروهای مصرف شده به صورت روزانه ، حتی زمانیکه فرد مبتلا به سردرد میگرنی نباشد که بیشتر جهت کاهش تکرار حملات ، مدت و شدت حملات مورد استفاده قرار می گیرد. ( درمان پیشگیری کننده ) ۲٫ دارو هایی که جهت مهار حملات مصرف می شوند. در کنار این استراتژی های درمانی ، درمان غیر دارویی نیز مورد توجه قرار گرفته است و می تواند برای پزشکان گزینه مناسبی باشد. نتیجه مطالعات اخیر نشان می دهد که در بیماران مبتلا که مکمل های غذایی حاوی کوآنزیم Q10  ، منیزیم و ریبو فلاوین  ( ترکیبات موثر در متابولیسم میتوکندری ها ) را در یک بازه زمانی معین مصرف کرده اند ، کاهش شدت حملات مشاهده شده است. اخیرا ثابت شده است که سردرد های میگرنی در اثر کاهش توانایی میتو کندری سلولها در تولید انرژی بوجود می آید و مصرف کوآنزیم کیوتن در دوز ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی گرم بطور روزانه در تحریک میتوکندری ها برای تولید انرژی و در نتیجه کاهش شدت و تعداد دفعات حملات  میگرنی موثر است.
پارکینسون :
بیماری پارکینسون یک بیماری مزمن وابسته به اعصاب بوده و در آن سلول های مغزی تولید کننده دوپامین تخریب می شوند. دوپامین واسطه عصبی است که نقش های فراوانی در حفظ انقباض عضلانی ایفا می کند. لرزش خصوصا در دست ها از اولین علایم بیماری پارکینسون می باشد. با پیشرفت بیماری عضلات بدن سختی قابل توجهی پیدا کرده و در مراحل نهایی بیماری فلج عضلانی رخ می دهد. از دیگر علایم بیماری می توان به اختلالات بینایی شامل کاهش قدرت تشخیص رنگ ها و اختلال در عملکرد مغز  که باعث زوال عقل یا دمانس می گردد ، اشاره کرد .
درمان بیماری پارکینسون با داروهای جایگزین دوپامینی یا شبه دوپامینی در سیستم عصبی صورت می گیرد. هر چند این داروها علایم بیماری را تا حدودی از بین می برند ولی با گذشت زمان عوارض جانبی ایجاد می کنند. به همین خاطر محققان به دنبال یافتن جایگزین مناسبی برای این داروها بوده اند. در مطالعاتی که بدین منظور صورت گرفته است ، نشان داده شده که میزان کوآنزیم Q10  در میتوکندری بیماران مبتلا به پارکینسون کمتر از افراد عادی می باشد. در مرحله بعد با مصرف این کوانزیم توسط بیماران مبتلا ، در زمینه کاهش پیشرفت بیماری و بهبود علایم اولیه شامل لرزش دستها ، سفتی عضلات و عدم توانایی انجام حرکات بدنی نتایج مثبتی مشاهده گردیده است و این اثر بخشی می تواند ناشی از تاثیر کوآنزیم Q10  در تحریک تولید انرژی توسط میتو کندری ها ی  سلول و همچنین خاصیت آنتی اکسیدانی آن باشد.
نتایج مطالعات صورت گرفته در دانشگاه کورنل آمریکا یافته های فوق را تایید کرده و اختلال در عملکرد میتو کندری سلولها را در این بیماران تصدیق می کند. پزوهشگران این دانشگاه اثبات کرده اند که مصرف حدود ۸۰۰ میلی گرم از این کوآنزیم بطور روزانه برای این بیماران قابل تحمل بوده و بطور مشخصی میزان کوانزیم Q10  را در خون آنها افزایش می دهد. لذا مصرف کوآنزیم Q10  در پیشگیری و درمان علایم ناشی از بیماری پارکینسون در مراحل ابتدایی می تواند موثر باشد.

فرستادن دیدگاه


تمامی حقوق این سایت برای شرکت حکیمان طب محفوظ می باشد | طراحی و میزبانی توسط پارس پژوهان